به گزارش مشرق، غلظت خون یا «پلیسیتمی» یکی از اختلالاتی است که در آن تعداد گلبولهای قرمز خون بیش از حد طبیعی افزایش مییابد. این وضعیت میتواند باعث کند شدن جریان خون در رگها، افزایش احتمال تشکیل لخته و در نهایت انسداد عروق حیاتی شود.
مواد مخدر چگونه خون را غلیظ میکند؟
پزشکان و متخصصان داخلی میگویند مصرف مواد مخدر، به ویژه ترکیبات افیونی و محرکها، با تأثیر بر سیستم خونساز بدن و کاهش اکسیژنرسانی به بافتها، بدن را به سمت تولید بیش از حد گلبول قرمز سوق میدهد. این واکنش جبرانی در ظاهر ممکن است بیخطر به نظر برسد، اما در عمل خطر لخته شدن خون و بروز حوادث قلبی و مغزی را به شدت افزایش میدهد.
غلظت خون یکی از اصلیترین عوامل زمینهساز سکتههای قلبی و مغزی در مصرفکنندگان مواد است و بسیاری از بیمارانی که با سکته مغزی به مراکز درمانی مراجعه میکنند، سابقه مصرف مواد مخدر یا محرک دارند و آزمایشهای آنها افزایش معنادار هموگلوبین و هماتوکریت را نشان میدهد.
علائمی که باید جدی گرفته شوند
کارشناسان اورژانس و فوریتهای پزشکی تأکید میکنند که غلظت خون ناشی از مصرف مواد معمولاً با علائمی همراه است که در صورت بیتوجهی، میتواند به مرگ یا ناتوانی دائمی منجر شود. این علائم عبارتند از:
سردردهای مداوم و غیرقابل توجیه، درد ناحیه گردن، احساس سبکی سر و سرگیجه، تنگی نفس حتی در حالت استراحت، اختلالات بینایی مانند تاری دید یا دوبینی، ضعف و بیحالی عمومی، قرمزی وریدهای چشم، خارشهای پوستی به ویژه پس از استحمام، خواب رفتن دست، پا، انگشتان، پشت و شانه.
هشدار به خانوادهها و مراکز ترک اعتیاد
محمدرضا میرزابیگی کارشناس آسیبهای اجتماعی و پزشک فعال در حوزه ترک اعتیاد نیز به خانوادهها هشدار میدهد که این علائم را صرفاً به «خستگی» یا «عوارض عادی مصرف» نسبت ندهند. به گفته وی، تشخیص زودهنگام غلظت خون و انجام آزمایشهای دورهای میتواند از بروز حوادث مرگبار پیشگیری کند.
مصرفکنندگان مواد معمولاً به دلیل سبک زندگی ناسالم، کمتحرکی و تغذیه نامناسب، در معرض خطر بالاتری برای افزایش غلظت خون قرار دارند. این مسئله در مصرفکنندگان متآمفتامین و هروئین به مراتب شدیدتر است.
آمار و پیامدها
بر اساس گزارش سازمان پزشکی قانونی و وزارت بهداشت، سهم قابل توجهی از مرگهای ناشی از سکته مغزی و قلبی در سنین پایین، با مصرف مواد مخدر و محرک مرتبط است. افزایش غلظت خون به عنوان یکی از مکانیزمهای اصلی این مرگها شناخته میشود.
متخصصان توصیه میکنند افرادی که سابقه مصرف مواد مخدر دارند، حتی در صورت ترک، حداقل هر ۶ ماه یک بار آزمایش شمارش کامل خون (CBC) انجام دهند و در صورت مشاهده علائم هشداردهنده، فوراً به مراکز درمانی مراجعه کنند.
سخن پایانی
غلظت خون شاید در نگاه اول یک عارضه ساده به نظر برسد، اما در ترکیب با مصرف مواد مخدر، به یک قاتل خاموش تبدیل میشود که میتواند در یک لحظه، زندگی فرد و خانوادهاش را برای همیشه دگرگون کند. کارشناسان تأکید دارند: ترک مصرف، پایش منظم سلامت و مراجعه به پزشک، سه گام اساسی برای نجات از این بحران است.