به گزارش مشرق، از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرد و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخت.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
روزنامه گاردین در گزارشی به قلم اندرو راث نوشت که تمهیدات امنیتی بیسابقه برای جابجایی مخفیانه دونالد ترامپ از هواپیمای ایر فورس وان در ترکیه، نشاندهنده جدیت تهدید ترور از سوی ایران است. بر اساس این گزارش، طرح پیچیده خارج کردن رئیسجمهور آمریکا از هواپیما با استفاده از یک کامیون پذیرایی، حتی مقامات واشنگتن را نیز غافلگیر کرده است. کارشناسان امنیتی این اقدام را «ظاهری نامناسب» و خطرناک توصیف کردند که میتواند ترامپ را «ضعیف» نشان دهد.
بروس هافمن، کارشناس ارشد ضدتروریسم در شورای روابط خارجی آمریکا، با اشاره به اینکه «انتقام برای ایران بسیار جدی گرفته میشود»، تأکید کرد که ترور سردار قاسم سلیمانی به دستور مستقیم ترامپ، «تهدیدهای بسیار جدیای را به راه انداخته است.» وی افزود که از دیدگاه ایران، «تحقیر نیز خود شکلی از انتقام است» و گزارشهای مربوط به این جابجایی مخفیانه، برای تهران «بسیار رضایتبخش» خواهد بود.
کالین کلارک، مدیر اجرایی مرکز سوفان، نیز تأکید کرد که تهدید علیه ترامپ «تا زمانی که او زنده است، چه در مقام و چه خارج از آن، باقی خواهد ماند.» وی با یادآوری صبر تاریخی ایران در طراحی حملات پیچیده، نتیجه گرفت: «ما اصلاً به پایان این مناقشه نزدیک نیستیم.»
بیبیسی در تحلیلی به قلم آنتونی زورکر نوشت که تعویض مخفیانه هواپیمای دونالد ترامپ در ترکیه، ابعاد شخصی و عمیق جنگ ایران را آشکار ساخته است. بر اساس این گزارش، ترامپ با استفاده از یک کامیون حمل غذا از ایر فورس وان به هواپیمای نظامی دیگری منتقل شد و هواپیمای اصلی به همراه خبرنگاران و بیشتر کارکنان کاخ سفید، به عنوان «فریب» به پرواز درآمد. این عملیات بیسابقه، نخستین بار بیش از یک ماه پس از وقوع، فاش شد و نشان میدهد که سرویس مخفی آمریکا، تهدید موشکی ایران علیه هواپیمای ریاستجمهوری را کاملاً جدی گرفته است.
این تحلیل با مرور پیشینه تهدیدات ایران علیه ترامپ، از ترور سردار قاسم سلیمانی در سال ۲۰۲۰ به دستور او گرفته تا توطئههای خنثیشده ۲۰۲۴، تأکید میکند که برخلاف ادعاهای ترامپ مبنی بر پایان جنگ و شکست کامل ایران، «ایرانیها میگویند جنگ هنوز به پایان نرسیده و خود ترامپ، هدف انتقام است.» بیبیسی به بنرهای «#ترامپ_را_بکشید» در مراسم تشییع آیتالله خامنهای و نقاشی دیواری عظیم در تهران اشاره میکند که ترامپ را در تابوتی سیاه با شعار «خون در برابر خون» به تصویر کشیده است.
مگی هبرمن، خبرنگار ارشد نیویورک تایمز، نیز با اشاره به اینکه «ایران و این احساس تهدید دائمی برای ترامپ، یک چیز همیشگی است»، تصریح کرد که همه این تهدیدها «در ذهن او به یک توده مبهم تبدیل شده است.» خود ترامپ پس از این سفر به خبرنگاران گفت: «همیشه میخوانم که من شماره یک در فهرست آنها هستم. اما اگر من بروم، شما هم میروید، درست است؟» این جمله، به نوشته بیبیسی، نشاندهنده آگاهی تلخ ترامپ از بهایی است که این جنگ برای او و اطرافیانش به همراه دارد.
رسانه های چین و روسیه
روزنامه گلوبالتایمز چین در گزارشی با عنوان «مطالبه غرامت آمریکا از ایران با هدف فشار بر تهران و مقابله با تصویر سازشکارانه واشنگتن»، به تشدید اختلافات میان ایران و آمریکا بر سر بازگشایی تنگه هرمز و شروط احتمالی ازسرگیری مذاکرات پرداخت.
این روزنامه نوشت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در واکنش به درخواست ایران برای دریافت غرامت جنگی، خواستار پرداخت غرامت از سوی تهران بابت کشته و زخمیشدن نیروهای آمریکایی و همچنین قربانیان برخی درگیریها و اعتراضات در پنج دهه گذشته شده است.
در این چارچوب، واشنگتن به حوادثی از جمله بمبگذاری سال ۱۹۸۳ در بیروت و کشتهشدن دستکم ۶۰۳ نظامی آمریکایی در عراق بین سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ استناد کرده است.
گلوبال تایمز به نقل از ژو یونگبیائو، کارشناس چینی، گزارش داد که طرح موضوع غرامت، بخشی از راهبرد آمریکا برای افزایش فشار بر تهران و تغییر تصویر این کشور از موضعی سازشکارانه به موضعی تهاجمی و مقتدرانه است.
به گفته وی، گسترش دامنه ادعاهای آمریکا به پنج دهه گذشته میتواند با هدف منحرفکردن توجهها از ناکامیهای واشنگتن در درگیریهای اخیر با ایران و بازنمایی آمریکا بهعنوان قربانی جنگ صورت گرفته باشد.
در مقابل، ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، لغو محاصره دریایی و تحریمها، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه، پرداخت غرامت جنگی، آزادسازی داراییهای مسدودشده و توقف حملات و تهدیدها علیه ایران و متحدان منطقهای خود را مطرح کرده است. این گزارش تأکید میکند اختلاف بر سر غرامت اکنون به یکی از نقاط اصلی تنش تبدیل شده و بنبست مذاکرات، پیامدهایی برای ثبات خاورمیانه و اقتصاد جهانی دارد.
افزایش تنشها همچنین موجب رشد قیمت نفت شده است. با این حال، کارشناسان چینی معتقدند بازگشت موضوعات اصلی به میز مذاکره میتواند نشانهای از تلاش دو طرف برای ورود دوباره به مذاکرات باشد؛ هرچند دستیابی به توافق سریع همچنان دور از دسترس به نظر میرسد.
روزنامه روسی ایزوستیا در گزارشی با عنوان «آخرین گاز: اتحادیه اروپا با ذخایر بسیار پایین سوخت به استقبال زمستان میرود»، وضعیت نگرانکننده ذخایر گاز اروپا و پیامدهای احتمالی آن برای بازار انرژی را بررسی کرد.
بر اساس این گزارش، ذخایر گاز زیرزمینی اروپا تا ۱۰ آگوست تنها ۵۹.۱ درصد پر بوده که ۱۲.۴ درصد کمتر از مدت مشابه سال گذشته است. اختلال در انتقال LNG از مسیر تنگه هرمز، بهویژه توقف بخشی از صادرات قطر، در کنار موج گرمای شدید و افزایش مصرف برق، روند ذخیرهسازی گاز را کند کرده است. کاهش تولید برق هستهای فرانسه و افت تولید برق بادی آلمان نیز وابستگی اروپا به نیروگاههای گازی را افزایش داده است.
قیمت گاز اروپا در پایان ژوئیه تقریباً دو برابر پیش از آغاز بحران خاورمیانه شد و در ۱۱ آگوست در محدوده ۷۰۰ دلار به ازای هر هزار مترمکعب قرار داشت. قیمتهای بالا موجب شده شرکتهای انرژی تمایل کمتری به خرید و ذخیرهسازی گاز داشته باشند.
آلمان، که حدود ۲۰ درصد ظرفیت ذخیرهسازی گاز اتحادیه اروپا را در اختیار دارد، تنها ۴۸.۵ درصد ذخایر خود را پر کرده و دولت این کشور فعلاً قصد خرید مستقیم گاز ندارد.
کارشناسان معتقدند دستیابی اروپا به هدف ۸۰ درصدی ممکن است دشوار باشد و در صورت زمستان سرد و ادامه اختلال در عرضه LNG خاورمیانه، قیمت گاز میتواند به هزار دلار در هر هزار مترمکعب برسد. اروپا در چنین شرایطی ناچار خواهد بود برای تأمین گاز بیشتر با کشورهای آسیایی، بهویژه چین، رقابت کند.