به گزارش مشرق، سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، به تشریح برنامههای راهبردی دولت چهاردهم در صنعت فضایی پرداخت.
اولویتبخشی به صنعت فضایی و ثبت «اولینها»
وزیر ارتباطات در تشریح جایگاه این صنعت برای دولت چهاردهم اظهار کرد: صنعت فضایی برای دولت، نقشی محوری و راهبردی دارد. ثبت "اولینها" در این صنعت، قرارگیری ماهواره مخابراتی ناهید ۲ در مدار ۵۰۰ کیلومتری، پرتاب همزمان سه ماهواره و بهرهگیری از ظرفیت بخش خصوصی، جملگی گواهی بر اهتمام ویژه دولت به این حوزه است.
شفافیت در خصوص خسارات اخیر و تأکید بر سرمایه انسانی
هاشمی درباره خسارات وارده به زیرساختهای فضایی در جنگ تحمیلی رمضان گفت: متأسفانه در جریان این تحولات، مجموعه پژوهشگاه فضایی ایران در تهران (واقع در بزرگراه شیخ فضلالله نوری) و همچنین پژوهشکدههای ما در استانهای مختلف و ایستگاههای فضایی در سلماس و قشم مورد اصابت قرار گرفتند.
وی ضمن ابراز خرسندی از اینکه این حملات خسارت جانی در پی نداشته است، تأکید کرد: سرمایه اصلی این صنعت، نیروی انسانی متخصص آن است. ما بسیار امیدواریم که با همت همکارانمان و همکاری دانشگاههای کشور، این مسیر را ادامه دهیم. دانشگاهها محور اصلی توسعه فناوری در پروژههای فضایی هستند و پژوهشگاه فضایی در این میان نقش هدایتگری و محوریت را بر عهده دارد.
آغاز رویکرد «کاربردیسازی» و استقرار تیمهای تخصصی
وزیر ارتباطات در ادامه با اشاره به تغییر رویکرد وزارتخانه برای ملموسسازی خدمات فضایی گفت: با تدابیر اتخاذ شده برای پژوهشگاه فضایی ایران، بخش عمده همکاران ما در محلهای جدید مستقر شده و کار را آغاز کردهاند تا خللی در پیشبرد پروژهها ایجاد نشود. راهبرد جدید ما بهرهگیری از ظرفیتهای صنعت فضایی با نگاه کاربردیسازی است؛ به این معنا که منابع و ظرفیتهای دولتی باید در خدمت حل نیازهای ملموس کشور قرار گیرد.
وی با اشاره به تکالیف قانونی در برنامه هفتم و ماده ۶۵ برای اتصال روستاهای بالای ۲۰ خانوار به اینترنت و شبکه ملی اطلاعات، تصریح کرد: با توجه به اینکه در مناطق صعبالعبور، توسعه زیرساختهای زمینی میسر نیست، ناگزیر به استفاده از ظرفیتهای مخابراتی صنعت فضایی هستیم. در واقع، منابع مالی این بخش را به پشتوانه صنعت فضایی میآوریم تا این صنعت برای تأمین یک نیاز واقعی فعال شود. برای درصدی کمی از روستاها پوشش زمینی ممکن نیست و بایستی به سمت پوشش ماهوارهای برویم.
همکاریهای بینبخشی برای مدیریت منابع
هاشمی همچنین به همکاریهای گسترده برای مدیریت منابع کشور اشاره کرد و افزود: در بحث مدیریت پیکرههای آبی و منابع طبیعی، تعاملات سازندهای با وزارت صمت شکل گرفته و اعلام آمادگی برای سرمایهگذاری در این حوزه صورت گرفته است. همچنین در زمینه مدیریت زمین با همکاری قوه قضائیه، اقداماتی آغاز شده که میتواند از بروز بسیاری از چالشها و دعاوی قضایی مردم جلوگیری کند.
گذار از مدل سنتی به مدل اقتصادی (DUI)
وزیر ارتباطات در تشریح تغییر استراتژیک مدل اقتصادی صنعت فضایی خاطرنشان کرد: ما در حال طراحی یک دوران گذار در این بازار هستیم تا از ساختار سنتی (STI) به سمت مدل (DUI) حرکت کنیم؛ مدلی که در آن کاربردهای مورد نیاز، منابع مالی خود را تأمین میکنند و صنعت فضایی به سمت اقتصادیشدن و ارائه خدمات پیش میرود.
منظومه ماهوارهای «شهید سلیمانی»؛ برگ برنده صنعت فضایی
هاشمی جذابترین خبر این حوزه را معرفی منظومه ماهوارهای شهید سلیمانی دانست و اظهار کرد: با نگاه عملگرا، پروژه منظومه شهید سلیمانی را دنبال میکنیم. این منظومه شامل ۱۸ ماهواره عملیاتی و ۶ ماهواره رزرو (در مجموع ۲۴ ماهواره) است. امیدواریم سه ماهواره از این منظومه را در یک پرتاب، پیش از پایان سال جاری در مدار قرار دهیم.
وی با اشاره به تفاوتهای فنی مدارهای فضایی و ضرورت این انتخابها، تصریح کرد: در حوزه فضا، دو مدار بسیار کلیدی هستند؛ مدار ژئو (GEO) در ارتفاع ۳۶ هزار کیلومتری که به دلیل "زمینآهنگ" بودن، پایداری بالایی دارد اما با تأخیر (Latency) سیگنال مواجه است، و مدار لئو (LEO) در ارتفاع ۵۰۰ کیلومتری که تأخیر کمتر و کیفیت بالاتری دارد اما به دلیل سرعت چرخش بالا، موقعیت ثابتی بر فراز کشور ندارد. به همین دلیل، حرکت به سمت منظومههای ماهوارهای با محوریت شهید سلیمانی، یک اقدام راهبردی است تا بتوانیم ارتباط پایدار و خدمات مستمر را تضمین کنیم.
هاشمی گفت: صنعت فضایی امروز نقشی چندوجهی در حوزههای مخابراتی، سنجش از دور و مدیریت منابع ارضی ایفا میکند و با توسعه ماهوارههای سنجشی و منظومههای ماهوارهای در مدار پایین (LEO)، جایگاه خود را به عنوان یک رکن زیرساختی تثبیت کرده است.
وزیر ارتباطات با تأکید بر اهمیت این فناوریها تصریح کرد که اکنون نگاه وزارتخانه از صرفِ دستیابی به فناوری، به سمت بهرهگیری کاربردی از این ظرفیتها برای حل چالشهای کلان کشور تغییر یافته است.
هاشمی در همین زمینه به تحلیلهای راهبردی شرکای تجاری بینالمللی اشاره کرد و افزود: مجموعه MTN به عنوان شریک تجاری ایرانسل، با بهرهگیری از مشاوران بینالمللی و با نگاهی آیندهنگرانه، گزارشی تهیه کرده که در آن توصیه شده است تا سرمایهگذاری ویژهای در حوزه منظومههای ماهوارهای داشته باشند.
وی خاطرنشان کرد که این گزارش، منظومههای ماهوارهای را رقیب جدی برای توسعه زیرساختهای سیار و زمینی میدانسته است.