کد خبر 1308271
تاریخ انتشار: ۱۳ آذر ۱۴۰۰ - ۰۹:۵۶

سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس با بیان اینکه بازار محصولات کشاورزی دست دلال است، گفت: وجود واسطه گرها و دلالان هر چه بیشتر باشد ضرر آن برای تولید کننده بیشتر خواهد بود.

به گزارش مشرق، برنامه تلویزیونی غیرمحرمانه با موضوع «دلالی و واسطه گری در صنعت کشاورزی کشور» با حضور«احد آزادیخواه سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی»؛ «محمدقربانی معاون برنامه ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی»، «ابوالقاسم گلباف مدیر مسئول ماهنامه دام، کشت و صنعت» و « قاسم پیشه ور رئیس سازمان صنفی کشاورزی و منابع طبیعی کشور» ۱۲ام آذرماه از شبکه دو سیما پخش شد.

آزادیخواه سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه در حوزه کشاورزی معدل نسبی خوبی داریم، گفت: امروزه ۱۸درصد اشتغال از آن بخش کشاورزی است. 

وی اضافه کرد: دلالان در زنجیره از مزرعه تا سفره مردم نقش دارند. هر چه حضور دلالان و واسطه گرها شدت بیشتری داشته باشد، ضرر و زیان به تولید کننده نیز بیشتر خواهد بود. رابطه تنگاتنگی میان سود حاصله یا ضرر حاصله برای تولید کننده و مصرف کننده وجود ندارد. در این میان گپی حاصل می شود که ممکن است واسطه ها این گپ را با اهداف و برنامه های مختلف پر می کنند.  

آزادیخواه معتقد است؛ واسطه گری در حوزه کشاورزی کشور به لحاظ کمی و کیفی افراطی است.  

وی با تاکید بر اینکه داستان واسطه گری در کشوری بیش از اندازه است، افزود: وجود واسطه گرها و دلالان هر چه بیشتر باشد ضرر آن برای تولید کننده بیشتر خواهد بود. یکی از مهمترین علل و عوامل نارضایتی متاثر از ضرر حاصل از تولید کننده و کشاورزی واسطه گری هاست. 

آزادیخواه با اشاره به اینکه در شرایط موجود حذف واسطه ها به هیچ عنوان امکان پذیر نیست و این امر باعث ایجاد تعارض می شود، درباره علت آن گفت: تولید کننده، تولید کننده است و ممکن است که شان صادرکننده را نداشته باشد.

در این میان به فیلتری نیاز است، لیکن اندازه آن باید مشخص باشد. در حال حاضر افراطی گری هایی موجود آزار دهنده است، کشاورز علاقمند است که شخصی از سر مزرعه محصولات او را خریداری کند که می تواند یک واسطه باشد، لیکن باید واسطه اول و آخر باشد و واسطه های دیگری اضافه نشود. 

وی با بیان اینکه بازار محصولات کشاورزی دست دلال است، گفت: این امر نباید بدین شکل باشد، اینکه عنوان می شود که وجود واسطه ها باید باشد، منظور واسطه اثرگذار است. واسطه و دلال به دو بخش موثر و غیرموثر تقسیم می شوند. 

آزادیخواه در ادامه گفت: واسطه غیرموثر پذیرفتنی نیست لیکن واسطه موثر را دنیا پذیرفته است. از واسطه های موجود در کشور سهم اندکی از آنها موثر و بخش اعظم آنها موثر نیستند. 

وی افزود: جهاد کشاورزی می بایست نقشی را که قانون به او داده است، اجرا کند و کمیسیون کشاورزی می بایست نقشی را که به او محول شده اجرا کند. 

آزادیخواه اضافه کرد: نقش جهاد کشاورزی در مهندسی دلال ها، باید تاثیرگذار باشد. امروزه ظرفیت های اتحادیه ها در کشور بلامنازعه است، لیکن از آنها بهره برداری نشده است. قانون گذار، مجری و بخش خصوصی باید از این ظرفیت استفاده می کردند. هویت تشکل اعتباری و انتزاعی است و دارای هویت خارجی نیست.  

وی تاکید کرد: امروز نظام توزیع مناسبی در کشور وجود ندارد، باید فکر و مهندسی شود و به کشاورز گفته شود که چه چیزی کشت شود.
واسطه ها مخرب نیستند، این سخنی افراطی است

محمدقربانی معاون برنامه ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی در ادامه این برنامه خاطرنشان کرد: اساسا واسطه ها و دلال ها، وارد فرایند بازاریابی می شوند و برای تمامی کشاورزان این شرایط فراهم نیست که محصولات خود را به دست مصرف کننده برسانند. بنابراین؛ می بایست فرایندی وجود داشته باشد که محصولات را جمع آوری کرده و به دست مصرف کنندگان نهایی برساند. 

وی افزود: اینکه بگوئیم واسطه ها مخرب هستند و یا باید جمع آوری شوند، سخنی افراطی است. 

قربانی همچنین به ضابطه مند کردن فرایندها اشاره کرد و گفت: در طول مسیر زنجیره بازاریابی محصولات کشاورزی یا زنجیره ارزش حلقه های مختلفی فعالیت می کنند که برخی از این حلقه ها همان واسطه ها یا دلال ها هستند. مهم این است که مشخص شود هر کدام از حلقه ها چند درصد باید سود داشته باشند و سود را منطقی، منصفانه و عادلانه تعیین، قانونمند و نظامند شود و فعالیت در همان چارچوب صورت پذیرد. 

وی بیان کرد: اگر از فرایند هوشمندسازی زنجیره تامین کشاورزی استفاده کنیم، می توان نقش بی ضابطه بخشی از فعالان یا دلالان یا واسطه ها در زنجیره تامین محصولات کشاورزی را کاهش داده که بدین شکل به نفع تولید کننده و مصرف کننده باشد. به دلیل اینکه فعلا رقمی که مصرف کننده پرداخت می کند، با درصد بسیار پائینی به دست تولید کننده می رسد. در همین راستا اولین اپلیکیشن رونمایی شده که با برخی از کالاهای اساسی به زودی آغاز شده و در گام های بعدی به سمت هوشمندسازی کل زنجیره تامین محصولات کشاورزی پیش خواهیم رفت.

قربانی تاکید کرد: یکی از ابزارهایی که می تواند به شفافیت زنجیره تولید تا توزیع کمک کند، هوشمندسازی است. تا زمانی که هوشمندسازی شکل نگرفته، می بایست از ابزارهای دیگری مانند نقش اصناف، تشکل ها و اتحادیه ها استفاده کنیم. 

وی معتقد است با ورود اتحادیه ها حاشیه بازاریابی به شدت کاهش یافته و عملا بسیاری از نارسایی هایی که در شبکه تامین وجود دارد، رفع می شود. 

قربانی افزود: ما نقش تسهیل گر را بازی می کنیم و قصد ما بهبود مناسبات است و قصد مداخله نداریم. 

تشکل های غیر دولتی حافظ منافع مصرف و تولید کننده
ابوالقاسم گلباف در ادامه گفت: تشکل های غیر دولتی حافظ منافع مصرف کننده و تولید کننده در چرخه و یا زنجیره عرضه و یا تولید محصولات کشاورزی است و مستلزم آن است که دولت در این امر مداخله نکند.  

وی افزود: وزارت جهاد کشاورزی نباید در هر امری مداخله کنند و با دستور و باید نمی تواند کار جلو رود بلکه مقتضیات این فرایند خود تعیین کننده است. 

گلباف عنوان کرد: واسطه گران عنصر اصلی و تعیین کننده هستند. به دلیل اینکه سرمایه دارند و با سرمایه می توانند بازار را دست بگیرند. 

وی افزود: در کشورهای دیگر مانند کانادا، تشکل ها نقش اساسی را به همراه دارند، تولید کننده ها تولید کرده و محصولات خود را به تشکل ها، تحویل می دهند و تمام امور توزیع، فراوری و تمامی امور را تشکل ها انجام داده و اگر نیاز به واردات وجود داشته باشد، همان را انجام می دهند و ما در وزارت جهاد کشاورزی نیز اعتقاد قوی به این مسئله داریم. 

از ظرفیت تشکیلات تخصصی مردمی و بخش خصوصی استفاده نمی شود
 پیشه ور رئیس سازمان صنفی کشاورزی و منابع طبیعی کشور همچنین اظهار داشت: انتظار می رود که به زنجیره ارزش توجه شود. در حال حاضر در مقطعی تولید صورت می گیرد، لیکن مجموعه صنایع تبدیلی به دیگری واگذار شده است. در این میان بازار می تواند نقش بسزایی را ایفا کند.

وی افزود: از ظرفیت تشکیلات تخصصی مردمی و بخش خصوصی استفاده نمی شود و به قدر کافی آنها را به بازی نمی گیرند. 
پیشه ور بیان کرد: اگر هم بخواهیم میدان داری کنم شرایط فراهم نیست. ساختار ایجاد شده و سامانه ای طراحی کرده ایم و تقریبا ملی و تمام اطلاعات کشاورز به صورت میدانی بررسی شده است.