جدا از ظرافت‌های حمل موشک‌هایی با چندین تن سوخت و چند صد کیلو محموله انفجاری، حرکت دادن دقیق موشک‌ها به وضعیت عمودی به طوری که پدیده تلاطم سوخت رخ ندهد از کارهای حساس این پرتابگرهای غول پیکر ایرانی است.

به گزارش سرویس دفاع و امنیت مشرق، بحث ساخت پرتاب گرهای موشکی و متحرک کردن آنها یکی از مسائلی است که در از زمان ابتدای آغاز فعالیت موشک ها در جنگ دوم جهانی به عنوان سلاح های عملیاتی نظامی مطرح شده است. یک موشک یا راکت به تنهایی به عنوان یک سامانه کامل محسوب نشده به پرتاب گر و همچنین سامانه حمل کننده در صورت نیاز مجهز می شود.
 
از پرتابگرهای کششی HAWK تا بالستیک‌های متحرک
 
در کشور ما و در زمان بعد از پیروزی انقلاب و آغاز جنگ تحمیلی سامانه موشکی سطح به هوای HAWK شاید مهمترین سیستم موشکی زمین پایه کشور ما به حساب می آمد. این موشک معمولا بر روی پرتابگرهای سه فروندی قرار گرفته و قابلیت کششی دارند.
 
موشک‌های هاوک به نوعی در بحث تحرک ضعف داشته و همین مسئله در برهه‌ای از دفاع مقدس و با وارد به خدمت شدن موشک‌های ضدرادار به خدمت نیروی هوایی عراق سیستم پدافند هوایی ما را شدیدا با اخلال مواجه کرد. همین تجربیات این را در سال‌های بعد از جنگ به سمت توسعه پرتابگرهای متحرک چه برای سامانه‌های پدافند هوایی و چه موشک‌های تهاجمی سوق داد.
 
پرتاب گر
سامانه سطح به هوای HAWK
 
با ورود موشک اسکاد در سالهای میانی جنگ دوم جهانی یک سری از خودروهای کشنده MAZ ساخت شوروی سابق به ایران وارد شده و به نوعی باعث آشنایی نیروهای ایرانی با کشنده‌های موشکی سنگین شد. در سال‌های بعد و همزمان با توسعه برنامه موشکی ایران در بخش‌های زمین به زمین، ساحل به دریا و همچنین سطح به هوا این توسعه پرتابگرها و کشنده‌ها ادامه پیدا کرد.
 
فیلم ها و تصاویر منتشر‌شده از مدل‌های اولیه این سامانه‌ها در بسیاری از موارد نشان از این مسئله می‌دهد که این موشک ها روی پرتابگر های ثابت نصب شده بودند اما تجارب زمان جنگ و همچنین مطالعه نبردهای مختلف در جهان مثل عملیات طوفان صحرا و یا حمله به یوگوسلاوی سابق در سال 1999 میلادی حاوی درس های بزرگی در این زمینه برای ایران بود.
 
با مطالعه و دقت بر روی موشک های توسعه یافته از دهه 1370 شمسی به این سو می توان به این نکته پی برد که قابلیت تحرک فصل مشترک تمام راکت ها و موشک های ایرانی محسوب می شود. از سامانه ای مثل زلزال گرفته تا حتی پرتاب گر ماهواره بر های ایرانی همگی به نوعی دارای قابلیت تحرک بالا را دارند. این مسئله یک برتری تاکتیکی بسیار بالا را ایجاد می کند و آن هم سخت تر کردن کشف و در نهایت هدف قرار گرفتن این سامانه ها است.
 
به جهت موفقیت این الگو می توان به مثال هایی مثل نبرد بالکان جایی که حجم زیادی از موشک های سام 6 صربها که از قابلیت تحرک بالا برخوردار بوده و از حملات ناتو در امان ماندند یا سالم باقی ماندن بخش زیادی از پرتابگرهای موشکی متحرک حزب الله در جنگ سی و سه روز اشاره کرد.
 
البته در کشورمان نیز اگرچه در مراحل اولیه به نظر می رسد طرح ها عمدتا کپی یا خریداری شده اند و به ظور مثال، پرتابگر موشک های شهاب1و2 که نمونه های داخلی شبیه به اسکاد روسی محسوب می شوند، مشابه پرتابگرهای همین موشک ها است اما از نمونه شهاب-3 به بعد، پرتابگرهایی با طراحی ایرانی و متناسب با ابعاد بزرگ موشک های جدید توسعه یافته اند. یک نمونه برای موشک های سوخت مایع مانند شهاب-3، قدر، عاشور و احتمالاً قیام و یک نمونه هم برای موشک سوخت جامد سجیل.
 
پرتاب گر
موشک شهاب 2 بر روی کشنده روسی MAZ
 
از سوی دیگر در جمهوری اسلامی ایران و در بخش موشک های زمین به زمین، عمده پرتابگرهای متحرک به صورت تک فروندی طراحی شده اند که در این میان می توان به پرتابگرهای متحرک موشک های زلزال تا پرتاب گرهای موشک‌های شهاب یا سجیل اشاره کرد. این پرتابگرها وظیفه دارند موشک‌های 6 تا 23 تنی را از حالت افقی به صورت عمودی تغییر وضعیت دهند و آن را شلیک کنند.
 
پرتاب گر 
پرتاب موشک شهاب 3 از روی پرتابگر متحرک بومی
 
جدا از ظرافت های حمل موشک هایی با چندین تن سوخت و چند صد کیلوگرم محموله انفجاری، حرکت دادن دقیق موشک ها به وضعیت عمودی به طوری که پدیده تلاطم سوخت یا ارتعاشات پس از توقف موشک رخ ندهد از کارهای حساس این پرتابگرهای غول پیکر است.
 
 این پرتابگرها همچنان که در بالا اشاره شد در بخش فضایی نیز وارد شده و سامانه ای مثل ماهواره بر سفیر امید را نیز حمل و پرتاب می کنند.
 
پرتاب گر 
ماهواره بر سفیر بر روی پرتاب گر متحرک
 
اما تمام موشک‌های زمین به زمین ایرانی به صورت تکی پرتاب نمی‌شوند. امروزه موشک‌های سبک تر سطح به سطح ایرانی مثل خلیج فارس یا هرمز و یا فاتح 110 قابلیت حمل به صورت 2 یا 3 فروندی بر روی یک پرتابگر متحرک را دارند که این امر باعث افزایش حجم آتش در زمانی کمتر و با درصد بقاء پذیری بالاتر می‌شود.
 
موشک ارزشمند خلیج فارس از دو نوع پرتابگر استفاده می‌کند. اول نمونه تک فروندی مشابه راکت‌های نازعات و زلزال و موشک فاتح-110 و دیگری هم نمونه سه فروندی مشابه پرتابگر جدید راکت های زلزال. به نظر می‌رسد با توجه به مشابهت ابعاد بدنه موشک خلیج فارس و فاتح، موشک فاتح-110 نیز از روی پرتابگر سه فروندی نیمه متحرک قابل شلیک باشند.
 
پرتاب گر
دو فروند موشک فاتح 110 بر روی پرتابگر 6 چرخی
 
پرتاب گر 
نمونه لانچر ثابت نسل های اول فاتح 110

اما پرتابگر جدید فاتح-110 با نام «ذوالفقار» را باید به واقع گام نوینی در این زمینه دانست. این پرتابگر یک خودروی 6 چرخه است که قابلیت حمل و به کارگیری دو موشک فاتح را داشته و در واقع دربردارنده درصدی از تحرک بالای پرتابگرهای تکی و درصدی از حجم آتش پرتابگرهای سه تایی نیمه متحرک است.

در این سامانه از یک پلت فرم جدید به جای کامیون های قبلی استفاده شده است که روی قسمت فوقانی آن دو ریل پرتاب برای دو موشک نصب شده است. هر چند این دو ریل به هم نزدیک هستند اما در صورتی که امکان تخصیص زوایای متفاوتی داشته باشند می توان از هر پرتابگر به دو هدف مختلف که البته اختلاف زاویه عرضی زیادی ندارند شلیک کرد.
 
در بخش موشک های کروز نیز همین الگو در کشور ما دنبال شد. از موشک های سری نور و کوثر به عنوان موشک های ساحل پرتاب ضد شناور گرفته تا موشک کروز حمله به اهداف زمینی سومار نیز بر روی پرتاب گرهای متحرک قرار گرفته است. در این بخش پرتاب گرهای موشکی ما معمولا دو فروندی و در برخی از موارد 3 فروندی هستند.
 
پرتاب گر 
پرتاب موشک کروز سومار از روی پرتابگر متحرک زمینی
 
 
در بخش پدافند هوایی نیز به مانند دو بخش دیگر شاهد همین بحث بودیم. همانطور که در ابتدای مطلب اشاره شد تجارب بدست آمده از زمان جنگ مسئولین این امر را به این سمت سوق داد تا سامانه های پدافند هوایی ایرانی نیز قابلیت تحرک را پیدا کنند. برای نمونه با وارد شدن سامانه سام 6 روسی به کشور یک سیستم کاملا متحرک وارد سیستم دفاع هوایی کشور شد.
 
موشک تور روسی نیز که در خدمت نیروی هوا فضای سپاه به شمار می آید به صوت کامل بر روی یک خودرو شنی دار نصب شده و از تحرک بسیار بالایی برخوردار است. سامانه پدافند هوایی رعد یکی از گونه های موفق بومی ایران در این زمینه به شمار می آید که توان حمل همزمان 3 فروند موشک ضد هوایی طائر را داشته و از تحرک بالایی برخودار است.
 
پرتاب گر 
سامانه پدافند هوایی رعد
 
رونمایی از نسل جدید لانچرهای ایرانی با باور 373
 
اما جدیدترین عضو خانواده موشکی ایران سامانه پدافند هوایی برد بلند باور 373 است که بر روی یک کشنده بزرگ ایرانی حمل می شود. این کشنده 10 چرخ بومی ذوالجناح نام دارد. خودروی سنگین «ذوالجناح» که در اردیبهشت سال 92 رونمایی شد، به عنوان خودروی کشنده «باور373» اعلام شده بود که دارای 5 محور (10 چرخ) فعال است.
 
پرتاب گر 
کشنده ذوالجناح
 
این خودرو چند منظوره قابلیت عبور از رودخانه تا عمق 5/1 متر، حداکثر ظرفیت بار 30 تن، حمل محموله با طول 5/10 متر، حداکثر شیب روی 35%، حداکثر شیب روی طولی 20%، وزن خالص 21 تن و سامانه تعلیق مستقل است.
 
پرتاب گر 
سامانه باور 373 بر روی کشنده ذوالجناح - به قطر لاستیک ها و حجم کشنده دقت کنید
 
البته ذکر این نکته بسیار مهم است که از کشنده ذوالجناح به دلیل قدرت بالا می توان برای حمل مدل های دیگری از پرتابگرهای موشکی و حتی سایر سامانه های دفاعی نیز بهره برد و حتی به نظر می رسد این خودرو توانایی حمل 4 لانچر عملیاتی سامانه باور را نیز داشته باشد که برای توسعه این پدافند مدرن، مفید خواهد بود.
 
از شروع ساخت پرتابگرهای بومی برای موشک های ایرانی همچون خلیج فارس، موشک های بالستیک ایرانی و در نهایت موشک های پدافندی که آخرین حلقه از زنجیره تکمیل سامانه های موشکی کشورمان محسوب می شوند، سیر پرتابگرهای ایرانی نشان می دهد علاوه بر توسعه موشک های جدید و متناسب با نیاز، سامانه های حمل و پرتاب جدید نیز به خوبی و با نقشه راهی روشن توسعه یافته اند و اکنون از کوچکترین زیرسامانه ها و اجزا تا بزرگترین و مهمترین آنها در زنجیره داخلی نیروهای مسلح، طراحی و ساخته می شود.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 45
  • در انتظار بررسی: 2
  • غیر قابل انتشار: 22
  • نیما ۰۱:۱۴ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    2 1
    گاهی اوقات به این فکر میکنم ای کاش در .... بودم و طراحی بنر های بک گراند مراسم ... را رایگان عهده دار میشدم. بسیار ضعیفیم. به تصویر آخر نگاه کنیم ... پروژه ی بزرگ با مخاطب جهانی که حاضر نیستیم ... ۲ زار خرج تبلیغات و ... کنیم.
  • حسین ۰۱:۲۰ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    1 0
    درود بر رهبر عزیز و فرزانه مون و بر مردم و نیروهای نظامی و سلام بر شهدای والامقام که موجب سرافرازی اسلام و ایرانند در جهان پرآشوب.
  • مغز متفکر ۰۱:۲۵ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    2 0
    پیش بسوى اوجبات و واجبات ،الهی تولیدآواکس که الواجب اوجبھ آواکس آواکس ،درضمن بااسم بنده نظر ندید
  • ایرانی ۰۱:۲۹ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    4 0
    برای شادی روح شهید تهرانی مقدم و یارانش صلوات
  • ۰۱:۲۹ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    هنوز در موضوع پدافند در اول راه هستیم کار زیادی در پیش رو داریم مراکز استراتژیک و مهم افزایش پیدا کرده باید برای پدافند این مرکز برنامه‌ریزی کرد مانند مراکز هسته ای ،پتروشیمی ها و پالایشگاه ها ،عسلویه ، بندر ماهشهر و ... اب سنگین اراک، نیروگاه بوشهر،بندر های و فرودگاه ها و ....
  • ۰۱:۲۹ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    1 0
    هنوز در موضوع پدافند در اول راه هستیم کار زیادی در پیش رو داریم مراکز استراتژیک و مهم افزایش پیدا کرده باید برای پدافند این مرکز برنامه‌ریزی کرد مانند مراکز هسته ای ،پتروشیمی ها و پالایشگاه ها ،عسلویه ، بندر ماهشهر و ... اب سنگین اراک، نیروگاه بوشهر،بندر های و فرودگاه ها و ....
  • ۰۱:۲۹ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    هنوز در موضوع پدافند در اول راه هستیم کار زیادی در پیش رو داریم مراکز استراتژیک و مهم افزایش پیدا کرده باید برای پدافند این مرکز برنامه‌ریزی کرد مانند مراکز هسته ای ،پتروشیمی ها و پالایشگاه ها ،عسلویه ، بندر ماهشهر و ... اب سنگین اراک، نیروگاه بوشهر،بندر های و فرودگاه ها و ....
  • ۰۱:۳۸ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    1 0
    عزیزان همه چی که موشک نیس ، از اونا مهمتر جنگنده و تانکه که متاسفانه دولت محترم سرشونو کردن تو موشک فک می کنن اگه جنگ بشه با موشک همه چی حله ، نه خیر تو خیال خواب .. میدونم الان یه سری بچه مچه میان از موشک تعریف می کنن درسته موشک هم در نوع خودش عالیه ولی نه دیگه فقط موشک ، ایران یکی از ضعیف ترین نیروی نظامی هوایی رو داره محض اطلاع
  • حسین ۰۱:۴۵ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    1 0
    کشورمو عشقه
  • ۰۴:۵۶ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    3 0
    چرا ایران دیگه موشک آزمایش نمیکنه؟؟؟میترسن کدخدا ناراحت بشه؟؟؟ مشرق حتمن منتشر کن
  • سبحان شاهمرادی اصولگرا ۰۵:۲۹ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    فقط میتوانم بگویم عالی است. خداودند دانشمند و فرماندهان ولایتمدار نیروهای نظامی را پاداش جزیل دهد
  • محمدرضا ۰۷:۱۰ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    درود بر ایران سرفراز
  • آرش ۰۸:۳۷ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    خوب ما که توان ساخت این کشنده ها رو داریم چرا از این ظرفیت در حمل و نقل عمومی استفاده نمیکنیم؟! بهتر از اینه که بریم کامیون های کشنده هووی چینی و همچنین کامیون گران قیمت آکسور و ولوو از اروپا بیاریم !
  • ۰۸:۵۲ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    فک نمیکنم ساخت این کشنده ها کار مشکلی باشه. همون کامیونه دیگه با یه تغییرات جزئی
  • سینا ۰۹:۱۵ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 4
    دروغه موتور تماما ساخت روسیه هست من آمارشو دارم لاستیک ها هم تماما چینی شاسی ساخت صنایع سنگین ترکیه حتی خدمه و پرسنل باور 373 هم ایرانی نیستن مستشاران روسی هستن
  • ۰۹:۲۴ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    جمله من به این پروژه باور 273 امید دارم را رهبری فرمودن اما در عکس خبری از ایشان نیست و با بودن رییس جمهور مقابل نوشته چنین تداعی می شود که حرف ایشونه. در حالیکه ایشون فقط به برجام امید داشن که انهم نافرجام شد.
  • یوسف بهلولی ۰۹:۳۴ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    با سلام امیدواریم از این طریق بشه برای صادرات هم اقدام کنیم تا بخشی از هزینه های وزارت دفاع تامین بشه .
  • نهضت جهانی صلوات ۰۹:۳۸ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    اللهم صل علی محمد وآل محمد وعجل فرجهم درود خدا بر تمامی عزیزان جان بر کف در همه عرصه ها بخصوص عرصه توانمند یهای موشکی بویژه پدر موشکی ایران سردار بسیجی ولایتمدار حاج حس طهرانی مقدم برای موفیت روز افزون همه عزیزان موشکی تحت امر ولایت وشادی ارواح شهدای این صنعت 14 صلوات هدیه مینمائیم اللهم صل علی محمد وال محمد وعجل فرجهم
  • وحید ۱۰:۰۸ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    درود بر سرداران، سربازان و تمام کارکنان بخش دفاعی کشور از ارتش و سپاه و همگی
  • ۱۰:۱۳ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    1 0
    موشک ضدماهواره بسازیم ان شاء الله
  • ۱۰:۳۶ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    این کشنده ها اکثرا روسی هستند در ضمن این ها برای اهداف خاص تولید می شوند حتی نمونه ایرانیش اونی که شما می ری می خری وسیله ایی است که باهاش گوش تو را می برند جیب های خودشون را پر می کنند مرگ تو زندگی تو هم برای انها ارزشی نخواهد داشت برعکس صنایع نظامی
  • ۱۰:۳۷ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    باز سایت مشرق مشغول فریب مردم شد -
  • shayan ۱۰:۵۱ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    در جواب سینا9:15 منبع خبرت کجاس بی بی سی؟صدای امریکا؟وهابیون؟؟ مرد حسابی خود دشمن به این قدرت اعتراف کرده بعد شما میای چرت و پرت تحویل میدی؟؟ این صنایع خودرو سازی وزارت دفاع اگه 100 درصد بومی نباشه 90 درصد هست بعضی چیز هارو هم نمیشه ساخت صرفه اقتصادی نداره برای یه لاستیک یه کارخونه نمیشه زد ایران خودرو نیست که روزی هزار تا ماشین بده بیرون خود بی ام و یا بنز از سر تا سر اروپا قطعاتش میاد و تو کارخونه اصلی مونتاژ میشه واقعا برای ادمای خود کم بین دلم میسوزه چون تو خواب جاهلیتن. صنعت خودروسازی ما هم دست یه باندی که نمیخاد پیشرفت کنه سودش و تو واردات میبین ووگرنه بهترین خودرو هارو میسازیم ممنون میشم مشرق انتشار بدی
  • shayan ۱۰:۵۳ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    در جواب سینا9:15 منبع خبرت کجاس بی بی سی؟صدای امریکا؟وهابیون؟؟ مرد حسابی خود دشمن به این قدرت اعتراف کرده بعد شما میای چرت و پرت تحویل میدی؟؟ این صنایع خودرو سازی وزارت دفاع اگه 100 درصد بومی نباشه 90 درصد هست بعضی چیز هارو هم نمیشه ساخت صرفه اقتصادی نداره برای یه لاستیک یه کارخونه نمیشه زد ایران خودرو نیست که روزی هزار تا ماشین بده بیرون خود بی ام و یا بنز از سر تا سر اروپا قطعاتش میاد و تو کارخونه اصلی مونتاژ میشه واقعا برای ادمای خود کم بین دلم میسوزه چون تو خواب جاهلیتن. صنعت خودروسازی ما هم دست یه باندی که نمیخاد پیشرفت کنه سودش و تو واردات میبین ووگرنه بهترین خودرو هارو میسازیم ممنون میشم مشرق انتشار بدی
  • محسن ۱۱:۰۰ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    از کجا خبر داری؟؟؟
  • ۱۱:۰۱ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    موشک اسکاد؟ سالهای میانی جنگ جهانی دوم؟
  • رسول ایران ۱۱:۱۸ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    اگه به لانچر نصب شده روی کشنده ی ذوالجناح دقت کنید ، متوجه میشود که با توجه به اندازه ی کنیسترهای باور ، جای کنیستر سوم مابین دو کنیستر خالیه ، به عکس آخر دقت کنید....... در ضمن اگر به توان حمل ذوالجناح ( ۳۰ نن ) دقت کنید و همینطور سطح تهدیداتی که پیش رومون هست ( منظور جنگهای ائتلافی کدخدا با کمک دوستاشه ،) و اگر دو باره به گوشواره های اتصال کنیستر به همدیگه دقت کنید (اون رو تو یک پنجم ابتدا و اننهای کنیستر میبینید ) میبینید میتونید راحت حدس بزنید که به احتمال بالایی ( ۹۹ درصد ) این کشیده ۶ کنیستر موشک پدافندی رو حمل خواهد کرد که واقعا سطح تأثیرگذاری سامانه رو چشمگیر میکنه....... البته اگه اغراق آمیزتر برخورد کنیم ( احتمالش کمرنگه ولی شدنیه ) با توجه به توان بالای ذوالجناح امکان نصب ۹ کنیستر هم دور از انتظار نیست.......
  • ۱۱:۵۴ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    که چی بشه؛ که فردا یکی دیگه بیاد درشو گل بگیره؟!
  • ۱۲:۱۱ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    روحانی عشق منی با تدبیر و امید تفاوت را لمس کنید دیگه گذشت دوران رونمایی از یک مشت ماکت اون شخص دیگه رفته.
  • مغزمتفکر اورجینال ۱۲:۲۱ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    تو یک متقلب بزرگی چرا خودت رو جای من میزنی
  • مغزمتفکر واقعی ۱۴:۲۵ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    مردم این دوتا جفتشون دغل کارن و من ااصلی ترین هستم اینا تقلبی اند مغز متفکر منم فقط فقط
  • ۱۴:۲۶ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    آره همینه که گفتی ولی بازم یه سری بچه کارشناس الان میان انتقاد میکنن و منفی میدن
  • ۱۴:۲۷ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    من قسم میخورم کشنده ذوالجناح چینیه من تو رزمایشهاشون دیدم عین همین بود
  • ۱۴:۲۸ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    زنده باد دولت تدبیر امید
  • ناشناس ۱۵:۵۶ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    شمارو بخدا این لودگیا رو جم کنین و تمومش کنین کسی از این اخلاقا خوشش نمیاد. بیمزه گی هم حدی داره
  • ۲۱:۱۸ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    داداش کی جنگنده و تانک میفروشه شما فروشنده معرفی کن چشم ما خریداریم
  • سینا ۲۲:۲۴ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    به جون خودم همه ی مغز متفکرا یه نفرن
  • محمد ۲۳:۰۸ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    از مشرق عزیز میخام در رابطه با تانک کرار یه گزارش بزارید اخه چند روزه تصاویر وکلیپهای جدید ازش منتشر شده لطفا رسیدگی کنید
  • ۲۳:۳۲ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۴
    0 0
    دسته کم 2 نفریم
  • سعید ۱۵:۴۰ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۵
    1 0
    مراکز هسته ای که داداش دیگه استراتژیک نیستن. تعطیل شدن رفت
  • مغزمتفکر اورجینال ۲۲:۵۷ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۵
    0 0
    نه اشتباه نكن،ما سه نفريم،ان شالله بيشترم ميشيم:
  • ۲۱:۳۱ - ۱۳۹۵/۰۶/۰۹
    0 0
    در متن اشاره شده که موشک اسکاد در میانه جنگ دوم جهانی وارد خدمت شده. حال این که اسکاد در میانه دهه ۵۰ میلادی وارد خدمت شد. احتمالا منظور نویسنده راکت وی۲ بوده است. یا حق
  • ۰۰:۱۲ - ۱۳۹۵/۰۶/۱۹
    0 0
    اقا من موندم چرا در حال حاضر بودجه هوا و فضا رو انقدر کم شده بالا غیرتا تمام دستاورد های هوا و فضا مال سالها قبله داره با این همه پیشرفت دوباره به صفر برمیگردیم بابا حال دادن به امریکا برای ایران هیچ فرقی نمیکنه بابا خواهشا انقدر به فکر خوش امد کت خدا نباشید که در اخر مثل این روسها به ما خیانت میشه ما در این دنیا فقط و فقط خودمونیم و این امریکا هر وقت بخوان به بهانه دیگه ما را تحریم میکنن همان طور که مقام رهبری فرمودند
  • اف 14 ۱۸:۲۰ - ۱۳۹۵/۰۷/۰۲
    0 0
    بابا اواکس چیه بسیار واجبه که اول برنامه های ساخت جنگنده بومی شفق و قاهر را به سرانجام برسونیم چون سرمایه ملی برای انها خرج شده و با وجود توانایی های موجود در کشور تولید این دو جنگنده دور از دسترس که نیست قطعی است دوما باید ماهواره بر سیمرغ را هم اماده پرتاب نماییم چون یک ماهواره کار ده اواکس را میتواند انجام دهد از دولت تقاضا داریم که بودجه این دو برنامه را تامین کند که سرمایه های صرف شده برای مدل و ماهواره بر هدر نرود و برای پرتاب یک ماهواره انقدر از این و ان خواهش نکنیم
  • محی الدین موسی لو IR ۱۴:۱۳ - ۱۳۹۸/۰۵/۱۶
    0 0
    عالی است .

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس